De laatste tijd stellen steeds meer boze burgers en kritische wetenschappers vragen bij ontwikkelingssamenwerking. Voor de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) waren dergelijke vragen de aanleiding voor een kritische analyse van de ontwikkelingssamenwerking. In januari verscheen het rapport Minder pretentie, meer ambitie. 

De WRR doet in het rapport een aantal aanbevelingen om de ontwikkelingshulp te verbeteren. Uiteraard zijn de discussies over omvang, doeltreffendheid, doelmatigheid en organisatie van ontwikkelingshulp belangrijk. Vanuit het perspectief van Oikos is de analyse van de ontwikkelingshulp echter niet het meest interessant. Het WRR relativeert terecht ook de pretenties van ontwikkelingshulp. De WRR verwacht daarentegen meer ambities als het gaat om ‘mondiale ontwikkeling’. Het gaat daarbij volgens de WRR om allerlei factoren die buiten het domein van de ontwikkelingshulp vallen en die een grote invloed hebben op het leven en de vrijheid van mensen.

Meer ambitie betekent ook een brede agenda: stabiliteit en veiligheid, internationale handel, maatschappelijk verantwoord ondernemen, intellectuele eigendomsrechten, belastingen en belastingontduiking, investeringen etc. De uitdaging is om op al deze terreinen een ontwikkelingsperspectief in te brengen (politieke coherentie). De WRR noemt in dit verband de campagne van Tax Justice, waar Oikos één van de initiatiefnemers van is, als goed voorbeeld. Ook andere thema’s van Oikos hadden hier genoemd kunnen worden: voedsel & landbouw, klimaat, handel en migratie. Maar het is ook duidelijk dat zich hier dilemma’s voor doen: conflicterende belangen en botsende waarden. 
 
De WRR vraagt ook aandacht voor de publieke goederen. Dat zijn goederen (en diensten) die in principe iedereen raken of die voor iedereen beschikbaar zouden moeten zijn. Tegelijkertijd zijn afzonderlijke regeringen en bedrijven, laat staan individuen, niet in staat om zelfstandig te voorzien in deze publieke goederen. Sommige nationale en mondiale publieke goederen zijn onmisbaar voor economische groei en ontwikkeling: klimaatbeleid, bescherming biodiversiteit, veiligheid, regionale infrastructuur, handhaving van mensenrechten etc. Tegelijkertijd heeft economische groei ook een negatieve invloed op sommige publieke goederen. De recente klimaattop te Kopenhagen heeft eens te meer laten zien hoe lastig het is om tot een gemeenschappelijke aanpak te komen.
 
Oikos beschouwt het WRR rapport als een belangrijke steun in de rug, juist vanwege de getoonde ambities m.b.t. de politieke coherentie en de publieke goederen. Deze agenda zien we ook terug in de eigen thema’s. Het is jammer dat de discussie in politiek en media zich nu alweer lijkt te versmallen tot de aanbevelingen over ontwikkelingshulp. Het rapport Minder pretentie, meer ambitie heeft veel meer te bieden.